Mở menu
DANH MỤC

Ống PVC cứng và ống ruột gà: lựa chọn theo tuyến đi dây và bảo trì

Dùng ống PVC cứng cho đoạn tuyến cố định, thẳng, cần chịu lực nén hoặc đi ngoài trời; dùng ống ruột gà cho đoạn ngắn phải đổi hướng nhiều, đoạn vào thiết bị hoặc nơi khó uốn ống cứng. Ranh giới giữa hai loại không nằm ở giá hay thói quen thi công, mà ở cấp lực nén cần có, lòng ống thực tế, số khúc cua và việc sau này có cần kéo thay dây hay không. Một tuyến thường dùng cả hai, mỗi loại ở đúng đoạn của nó.

Phân biệt ống luồn cứng, ống uốn được và ống mềm theo IEC 61386

Bộ tiêu chuẩn IEC 61386 (tương đương EN 61386) chia ống luồn dây theo khả năng uốn. Ống cứng là loại không uốn được, hoặc chỉ uốn được khi có dụng cụ hỗ trợ. Ống uốn được (pliable) là loại uốn bằng tay với lực vừa phải và không dùng cho chỗ phải gập đi gập lại thường xuyên. Ống mềm (flexible) uốn bằng tay với lực nhỏ và được thiết kế để chịu uốn thường xuyên trong suốt thời gian sử dụng.

Điểm đáng chú ý là tên gọi “ruột gà” trên thị trường không cho biết ống thuộc nhóm nào. Catalog Sino ghi ống luồn tròn cứng theo BS EN 61386-21 (phần dành cho ống cứng), còn ống đàn hồi tự chống cháy dòng SP90xxCM theo IEC 61386-22, tức nhóm ống uốn được. Nếu một vị trí cần chịu uốn lặp lại, như đoạn nối vào máy có rung, hãy kiểm tra hãng có công bố theo phần 23 dành cho ống mềm hay chưa.

IEC 61386-1 cũng phân cấp khả năng chịu nén theo lực thử: 125 N (rất nhẹ), 320 N (nhẹ), 750 N (trung bình), 1250 N (nặng) và 4000 N (rất nặng). Khi thử, đường kính ngoài không được bẹp quá 25% lúc đang chịu lực và phải hồi về trong phạm vi 10% sau khi bỏ lực. Đây là phép thử phân loại, không phải hướng dẫn dùng cấp nào cho vị trí nào; cấp lực nén cần chọn theo hồ sơ thiết kế.

So sánh ống PVC cứng và ống ruột gà Sino theo cùng cỡ ống

So sánh ống PVC cứng và ống ruột gà Sino theo cùng cỡ ống

Bảng dưới đây lấy số liệu từ catalog ống luồn PVC Sino (bản 7-2024) cho cỡ danh định 20 và 25 mm. Lòng ống của ống cứng được tính bằng đường kính ngoài trừ hai lần bề dày ống.

Tiêu chí Ống tròn cứng SP9020 / SP9025 (750 N) Ống đàn hồi SP9020CM / SP9025CM
Tiêu chuẩn ghi trên catalog BS 6099-2-2; BS EN 50086-2-1; BS EN 61386-21 IEC 60614-2-4; BS EN 61386-22
Lực nén công bố 750 N Chưa có dữ liệu kiểm chứng
Đường kính trong (mm) Khoảng 16,8 / 21,4 (tính từ bề dày 1,60 / 1,80 mm) 14,5 / 19
Quy cách Cây 2,92 m, 4 m hoặc 5 m Cuộn 50 m / 40 m
Đổi hướng Cút, co hoặc uốn bằng lò xo Uốn theo tuyến bằng tay

Cùng gọi là “D20”, lòng ống ruột gà nhỏ hơn ống cứng khoảng 2,3 mm. Với cùng số dây, đoạn ruột gà có thể phải lên một cỡ để giữ tỷ lệ lấp đầy tương đương. Khi đặt ống ruột gà Sino SP9020CM hay một mã khác, hãy lấy đường kính trong của đúng mã đó thay vì cỡ danh định.

Chọn loại ống theo vị trí đi dây: âm tường, đi nổi, ngoài trời

Chọn loại ống theo vị trí đi dây: âm tường, đi nổi, ngoài trời

TCVN 9208:2012 cho công trình công nghiệp nêu một số yêu cầu ảnh hưởng trực tiếp đến lựa chọn:

  • Ngoài trời: mục 8.25 yêu cầu ống luồn dây ngoài trời là ống cứng PVC hoặc ống thép mạ kẽm nhiệt đới hóa.
  • Đi nổi: mục 8.8 yêu cầu cố định ống PVC cứng bằng kẹp hoặc cách được phê duyệt với khoảng cách không quá 1 m; mục 8.22 cho phép ống PVC cứng đi nổi dùng phụ kiện không ren ở khu vực không có tác nhân ăn mòn.
  • Trong bê tông: mục 8.6 yêu cầu lớp bê tông bao quanh ống không mỏng hơn 15 mm; mục 8.7 giới hạn tổng tiết diện cáp không quá 40% tiết diện ống.
  • Cáp cho hệ thống báo cháy, chữa cháy, thang máy: mục 8.19 chỉ cho dùng ống và phụ kiện bằng vật liệu không cháy. Nhãn “tự chống cháy” của ống nhựa không tự động đáp ứng yêu cầu này.

Ống ruột gà phù hợp với đoạn ngắn từ hộp nối hoặc máng xuống thiết bị, đoạn vòng qua dầm, khung kim loại, hoặc chỗ ống cứng phải dùng quá nhiều cút. Catalog Sino mô tả dòng đàn hồi dùng cho chỗ đi nổi khó lắp, nhiều gấp khúc và máy móc có rung. Với đoạn cần chịu va đập hoặc độ kín cao hơn, ống ruột gà lõi thép là một lựa chọn khác, cần xét riêng đầu nối và độ kín.

Khi cáp mạng đi ngoài trời, ngoài ống còn cần chọn cáp mạng ngoài trời có vỏ chịu UV và ẩm; ống không thay thế được yêu cầu của vỏ cáp.

Tính đến việc kéo thay dây và bảo trì khi chọn kích thước ống

Tính đến việc kéo thay dây và bảo trì khi chọn kích thước ống

Ống càng dài và càng nhiều chỗ gấp khúc thì càng chứa được ít dây hơn nếu muốn kéo được. Catalog Sino có phương pháp “đơn vị hệ thống”: mỗi cỡ ống và mỗi loại dây được gán một trị số, chọn ống có trị số lớn hơn tổng trị số dây. Với ống D25, trị số là 800 cho đoạn thẳng không quá 3 m, nhưng chỉ còn 487 khi tuyến dài 3 m có một chỗ gấp khúc và 333 khi có ba chỗ gấp khúc. Dây đơn nhiều sợi 2,5 mm² có trị số 43 ở đoạn thẳng ngắn và 30 ở tuyến dài có gấp khúc.

Theo bảng đó, ống D25 thẳng không quá 3 m chứa khoảng 18 dây 2,5 mm², còn tuyến 3 m có ba gấp khúc chỉ còn khoảng 11 dây. Đây là cách tính của Sino cho dây điện của hãng; với cáp mạng hoặc cáp tín hiệu, dùng đường kính ngoài thực tế để tính tỷ lệ lấp đầy và đối chiếu bán kính uốn và lực kéo cáp mạng.

Cho bảo trì, cần thêm ba việc:

  • Giới hạn tổng góc cút trên một tuyến ống không quá bốn góc vuông (mục 8.12) và đặt hộp nối ở chỗ dễ tiếp cận (mục 8.18).
  • Không để dây mồi bị thiếu: mục 8.3 yêu cầu có sẵn dây mồi trong ống trước khi kéo cáp.
  • Cút uốn của ống cứng có bán kính cong không nhỏ hơn 2,5 lần đường kính ngoài ống (mục 8.26), đồng thời đủ cho bán kính uốn của cáp.

Măng sông, khớp nối ren và đầu nối chuyển từ ống cứng sang ruột gà nên được chọn cùng hệ của hãng ống để giữ đúng kích thước lắp ghép.

Thông tin cần gửi khi chọn ống PVC cứng và ống ruột gà

Trước khi đặt ống nhựa cứng và ống ruột gà nhựa, hãy chuẩn bị: bản vẽ tuyến chia theo đoạn âm tường, đi nổi, ngoài trời; loại dây hoặc cáp và đường kính ngoài; số dây mỗi ống; chiều dài và số chỗ gấp khúc của từng đoạn; cấp lực nén theo thiết kế; yêu cầu về vật liệu không cháy nếu có.

Gửi HulaTech các dữ liệu này để đối chiếu mã ống, cỡ ống, số lượng cây hoặc cuộn và phụ kiện đi kèm trước khi báo giá.

Xem Thêm:

Chọn đường kính ống HDPE theo số lượng cáp và điều kiện kéo dây