Mở menu
DANH MỤC

Bypass và ECO trên UPS: khác nhau về chế độ hoạt động và phạm vi bảo vệ

Bypass là đường để UPS đưa điện lưới thẳng tới tải khi inverter không thể hoặc không nên gánh tải, ví dụ khi quá tải kéo dài, lỗi inverter hay bảo trì; ECO là chế độ người dùng chủ động bật để tải nhận điện lưới qua đường đó lúc lưới còn tốt, nhằm giảm tổn hao. Cả hai đều làm tải tạm thời không được điện đã qua chuyển đổi kép, nhưng khác nhau ở lý do vào chế độ, khả năng quay về inverter và thời gian chuyển. Muốn biết tải được bảo vệ đến đâu, phải đọc tài liệu của đúng model UPS.

Ba đường cấp điện cho tải bên trong một UPS online

Ba đường cấp điện cho tải bên trong một UPS online

Ở chế độ thường của UPS online chuyển đổi kép, điện lưới qua bộ chỉnh lưu thành điện một chiều, rồi bộ nghịch lưu (inverter) tạo lại điện xoay chiều cấp cho tải; ắc quy nối vào phần một chiều này. Bên cạnh đó là bypass tĩnh (static bypass), một công tắc bán dẫn tự động chuyển tải sang điện lưới, và bypass bảo trì (maintenance bypass), công tắc vận hành bằng tay để cô lập UPS khi sửa chữa.

Ví dụ, datasheet ABB PowerValue 31TX 5–10 kVA liệt kê riêng “Bypass – automatic: static switch” và “Bypass – maintenance: Internal”. Không phải UPS nào cũng có bypass bảo trì bên trong; với hệ thống cần thay UPS mà không cắt tải, hãy kiểm tra mục này trong datasheet hoặc thiết kế tủ điện.

Khi nào UPS tự chuyển sang bypass và tải được bảo vệ đến đâu

Khi nào UPS tự chuyển sang bypass và tải được bảo vệ đến đâu

Tài liệu kỹ thuật của Fuji Electric về UPS online mô tả các tình huống chuyển sang bypass: quá tải kéo dài sau khi inverter đã chịu tạm thời, điện áp inverter ra ngoài dung sai do quá tải lớn hoặc lỗi inverter, và nhiệt độ bên trong vượt mức cho phép. Manual APC Smart-UPS On-Line SRT2200XLA/SRT3000XLA cũng ghi UPS vào bypass khi nhận lệnh hoặc tự động do cảnh báo bên trong, và có lệnh “Go into Bypass” trong menu điều khiển.

Phạm vi bảo vệ khi ở bypass hẹp hơn chế độ thường. Manual SRT mô tả ở bypass, thiết bị nhận điện lưới khi điện áp và tần số đầu vào còn trong giới hạn đã cấu hình. Nghĩa là dao động điện lưới đi thẳng tới tải. Tài liệu này không mô tả UPS tự chuyển sang ắc quy khi đang bypass mà điện lưới mất, vì vậy cần hỏi hãng hành vi của đúng model trước khi giả định tải vẫn được giữ.

Bypass còn có giới hạn quá tải riêng. Datasheet ABB 31TX ghi quá tải trên bypass được 1 phút khi tải trên 130%. Khi UPS báo đang bypass do quá tải, việc cần làm là giảm tải theo hướng dẫn trong manual, rồi kiểm tra lại cách tính công suất UPS, không để hệ thống chạy lâu ở trạng thái này.

Chế độ ECO hoạt động thế nào và thời gian chuyển khác nhau theo hãng

Chế độ ECO hoạt động thế nào và thời gian chuyển khác nhau theo hãng

ECO (APC gọi là Green mode trên dòng SRT) là lựa chọn cấu hình, không phải trạng thái sự cố. Manual SRT ghi Green mode mặc định tắt; khi bật, điện lưới được đưa thẳng tới tải. Nếu mất điện lưới, tải có thể bị gián đoạn đến 10 ms trong lúc UPS chuyển sang chế độ online hoặc ắc quy, và hãng lưu ý cân nhắc các thiết bị nhạy với dao động nguồn.

Các hãng khác công bố khác nhau. Datasheet ABB 31TX ghi thời gian chuyển từ eco về inverter là 10 ms. Trang công nghệ tiết kiệm năng lượng của Eaton mô tả hệ thống ESS tạm dừng module công suất khi không cần điều hòa điện và cho inverter bắt đầu đóng cắt trong 2 ms khi cần. Vertiv giới thiệu chế độ Dynamic Online, trong đó inverter giữ điện áp đầu ra trong giới hạn Class 1 của IEC 62040. Vì vậy, “UPS có ECO” chưa đủ để kết luận; phải đọc thời gian chuyển và điều kiện vào/ra chế độ của đúng model.

So sánh chế độ online, bypass và ECO theo cùng tiêu chí

Tiêu chí Online chuyển đổi kép Bypass tự động ECO
Ai quyết định vào chế độ Chế độ mặc định khi lưới và tải bình thường UPS, do quá tải, lỗi, quá nhiệt; hoặc lệnh người vận hành Người cấu hình bật
Tải nhận điện từ Inverter Điện lưới qua công tắc bypass Điện lưới khi lưới trong dải cho phép
Dao động điện lưới tới tải Được inverter tách khỏi tải Đi thẳng tới tải Đi thẳng tới tải trong dải cho phép
Khi mất điện lưới Ắc quy cấp qua inverter, không chuyển mạch Phụ thuộc model, cần hỏi hãng Chuyển về inverter/ắc quy, thời gian theo datasheet
Mục đích Bảo vệ tải liên tục Giữ tải có điện khi inverter không gánh được Giảm tổn hao điện năng

Đọc phân loại VFI, VI và VFD theo IEC 62040-3 trên datasheet

IEC 62040-3 là tiêu chuẩn về phương pháp công bố tính năng và thử nghiệm UPS. Theo cách giải thích phổ biến, VFD là UPS mà đầu ra phụ thuộc điện áp và tần số lưới (kiểu offline), VI độc lập về điện áp (kiểu line-interactive), VFI độc lập cả điện áp lẫn tần số (kiểu online). Datasheet ABB 31TX ghi “VFI-SS-111”. Theo trang giới thiệu của IEC, ấn bản 2021 đã rút mã phân loại từ 8 xuống 7 ký tự, nên cần biết datasheet đang dùng ấn bản nào.

Mã VFI mô tả chế độ thường của UPS. Khi bật ECO, tải được cấp qua đường điện lưới, nên đừng dùng nhãn VFI để giả định tải vẫn được bảo vệ như chế độ online, trừ khi hãng công bố riêng tính năng của chế độ ECO đó.

Quyết định bật ECO hay giữ online theo loại tải và điện lưới

  • Tải có nguồn nhạy với gián đoạn vài mili giây hoặc dao động điện áp: ưu tiên giữ online, trừ khi hãng UPS và hãng thiết bị cùng xác nhận.
  • Điện lưới hay dao động hoặc chạy máy phát: ECO có thể phải chuyển chế độ nhiều lần; kiểm tra nhật ký sự kiện sau khi bật.
  • Muốn giảm tổn hao: so sánh hiệu suất ở mức tải thực tế trên datasheet, không dùng con số cao nhất.

Để HulaTech tư vấn, hãy gửi model UPS và phiên bản firmware, nhật ký sự kiện có ghi bypass hoặc ECO, danh sách tải và mức tải hiện tại, nguồn cấp (điện lưới hay máy phát), và yêu cầu về hiệu suất hay thời gian chuyển của hệ thống.

Xem Thêm:

Ghép UPS với máy phát điện: danh sách thông số cần đối chiếu