Khi tải có dòng khởi động, hãy gửi nhà cung cấp UPS cả dòng khởi động đỉnh và thời gian kéo dài của nó, công suất W và VA khi chạy ổn định, thời điểm tải khởi động và số tải khởi động cùng lúc. Chỉ gửi công suất định mức là chưa đủ, vì khả năng chịu quá tải của UPS khi chạy điện lưới và khi chạy pin có thể khác nhau nhiều. Nhà cung cấp cần các số liệu này để đối chiếu với ngưỡng quá tải theo thời gian của đúng model.
Dòng khởi động là gì và vì sao UPS phản ứng khác tải ổn định

Dòng khởi động (inrush current) là dòng điện lớn xuất hiện trong khoảnh khắc thiết bị được cấp điện. Với máy biến áp, tài liệu của Eaton giải thích dòng này cấp năng lượng từ hóa lõi, thường lớn hơn nhiều so với dòng vận hành bình thường; độ lớn phụ thuộc thiết kế lõi, từ dư còn lại từ lần ngắt trước và thời điểm trên sóng sine khi đóng điện, và thường suy giảm trong vài chu kỳ. Vì vậy, mỗi lần bật có thể cho một giá trị khác.
Động cơ, máy nén, bộ gia nhiệt và máy in laser là các tải thường cần xem xét kỹ. CyberPower ghi trong mục hỏi đáp rằng máy in laser dùng công suất rất lớn, dễ làm UPS quá tải và có thể gây hỏng UPS; hãng yêu cầu không cắm máy in laser vào ổ có pin dự phòng và không bảo hành trong trường hợp này.
Với UPS, vấn đề không nằm ở một con số công suất trung bình, mà ở mức quá tải ngắn hạn so với ngưỡng và thời gian UPS chịu được trước khi báo lỗi hoặc cắt tải.
Khả năng chịu quá tải của UPS khi chạy điện lưới và khi chạy pin

Hướng dẫn sử dụng Eaton 5PX G2 (bản 120 V) công bố ngưỡng quá tải đầu ra theo thời gian như sau:
| Mức tải so với định mức | Chế độ điện lưới (normal mode) | Chế độ pin (battery mode) |
|---|---|---|
| 105–110% | 30 phút | 10 giây |
| 110–120% | 30 phút | 1 giây |
| 120–150% | 5 phút | 1 giây |
| Trên 150% | 10 giây | 0,15 giây |
Cùng tài liệu ghi giới hạn dòng ngắn mạch khi chạy pin là 41 A cho model 1000, 56 A cho model 1500. Ý nghĩa thực tế: một tải khởi động bình thường khi UPS đang chạy điện lưới chưa chắc khởi động được khi UPS đang chạy pin. Đây là số liệu của một dòng UPS cụ thể; model khác cần datasheet hoặc manual riêng, và nên hỏi nhà cung cấp nếu tài liệu không ghi.
Ngoài ra, tải phải nằm trong cả định mức W và VA khi chạy ổn định; cách quy đổi đã có trong bài hướng dẫn chọn công suất UPS (VA).
Các thông số của tải có dòng khởi động cần gửi nhà cung cấp UPS

| Thông số | Lấy ở đâu | Dùng để làm gì |
|---|---|---|
| Công suất W, VA hoặc hệ số công suất khi chạy ổn định | Đo bằng đồng hồ công suất, màn hình UPS hoặc thông số hãng | So với định mức W và VA của UPS |
| Dòng khởi động đỉnh (A) và thời gian kéo dài (ms hoặc số chu kỳ) | Tài liệu của hãng sản xuất thiết bị; đo bằng thiết bị có chức năng ghi dòng khởi động | So với ngưỡng quá tải theo thời gian ở từng chế độ |
| Loại tải: động cơ, máy nén, biến áp, gia nhiệt, máy in laser, bộ nguồn xung | Nhãn, catalog thiết bị | Xác định tải nào nên tách khỏi ổ có pin |
| Điện áp, số pha, kiểu đầu cắm | Nhãn thiết bị | Chọn model và cấu hình ổ ra phù hợp |
| Thời điểm khởi động: khi có điện lưới, khi đang chạy pin, khi điện trở lại | Quy trình vận hành | Biết cần đối chiếu ngưỡng quá tải ở chế độ nào |
| Số tải khởi động cùng lúc và khả năng trì hoãn | Sơ đồ đấu nối, cài đặt thiết bị | Tránh cộng dồn dòng khởi động |
| Thời gian lưu điện cần đạt | Yêu cầu vận hành | Tra biểu đồ runtime ở tải ổn định |
Nếu chưa có số đo dòng khởi động, ghi rõ “chưa có dữ liệu” thay vì ước đoán; nhà cung cấp có thể đề nghị đo hoặc thử với tải thật.
Phân nhóm ổ cắm, khởi động lần lượt để giảm dòng khởi động cộng dồn
Khi điện lưới trở lại sau một lần UPS tắt do hết pin, nhiều thiết bị có thể được cấp điện cùng lúc. Manual Eaton 5PX G2 cho thấy chế độ tự khởi động lại (Auto restart) được bật mặc định, và UPS có các nhóm ổ cắm (load segment) với độ trễ tự khởi động mặc định: nhóm chính không trễ, Group 1 trễ 3 giây, Group 2 trễ 6 giây. Đặt các tải có dòng khởi động lớn vào nhóm khởi động sau giúp chúng không đóng điện cùng lúc với nhau.
Một số nguyên tắc bố trí:
- Tách tải không cần lưu điện, như máy in laser, khỏi ổ có pin dự phòng; nhiều UPS có ổ chỉ chống sét riêng.
- Không để nhiều động cơ hoặc biến áp cùng khởi động khi UPS đang chạy pin, nếu quy trình cho phép trì hoãn.
- Ghi lại cài đặt độ trễ của từng nhóm ổ trong hồ sơ bàn giao để khi thay UPS có thể cài lại đúng.
Thông số cần hỏi ngược nhà cung cấp và cách thử trước khi nghiệm thu
Khi nhận đề xuất, hỏi rõ: ngưỡng và thời gian chịu quá tải ở chế độ điện lưới và chế độ pin, giới hạn dòng khi chạy pin, UPS xử lý thế nào khi vượt ngưỡng, có phân nhóm ổ và độ trễ khởi động không, có hỗ trợ khởi động từ pin (cold start) không. Khác biệt chung giữa các công nghệ UPS Online và Offline, nhưng ngưỡng quá tải vẫn phải lấy từ tài liệu của đúng model.
Trước khi nghiệm thu, thử khởi động tải khi UPS chạy điện lưới, sau đó khi UPS đang chạy pin, và mô phỏng điện trở lại sau khi UPS tắt. Ghi lại cảnh báo quá tải và nhật ký sự kiện của UPS.
Khi cần chọn bộ lưu điện UPS, hãy gửi HulaTech bảng thông số tải như trên, tài liệu hoặc nhãn của thiết bị có dòng khởi động, sơ đồ đấu nối dự kiến và thời gian lưu điện cần đạt. Các dữ liệu này giúp đối chiếu ngưỡng quá tải của từng model trước khi báo giá.
Xem Thêm:
UPS cho nguồn Active PFC: cần đối chiếu dạng sóng và khả năng tương thích gì?
