Mở menu
DANH MỤC

Lực kéo và bán kính uốn cáp quang: Các giới hạn cần ghi trong phương án thi công

Trước khi kéo cáp quang, phương án thi công phải ghi lực kéo tối đa, bán kính uốn tối thiểu khi đang kéo và bán kính uốn tối thiểu sau lắp đặt theo datasheet đúng mã cáp. Cần đối chiếu thêm đường kính ngoài, lực nén, cách cố định đầu kéo và các điểm đổi hướng trên tuyến. Không lấy quy tắc “20 lần/10 lần đường kính” hay một mức lực kéo chung để thay thế giới hạn của nhà sản xuất.

Vì sao phải kiểm soát đồng thời lực kéo và bán kính uốn?

Cáp có phần tử gia cường chịu lực kéo, nhưng kéo căng, xoắn hoặc uốn quá mức vẫn có thể làm tăng suy hao, gây hư hỏng cơ học.

Tại góc cua, puly hay cửa ống, cáp có thể chưa vượt lực kéo tối đa nhưng đã bị uốn quá chặt. Vì vậy cần kiểm soát cả hai giới hạn.

Phân biệt lực kéo khi thi công và tải trong vận hành

Maximum installation tensile load là giới hạn lực kéo trong thi công; long-term tensile load là giới hạn tải duy trì trong vận hành. Không dùng lẫn hai giá trị.

Riêng cáp treo ADSS còn cần tính lực căng – độ võng theo nhịp cột, gió, nhiệt độ và tải thiết kế. Không lấy sức kéo khi luồn ống thay cho lực căng cho phép của tuyến treo.

Ví dụ, tài liệu Corning 005-011 nêu 2.700 N cho nhóm cáp stranded loose-tube và ribbon được đề cập. Đây không phải giới hạn cho mọi mã cáp; vẫn phải tra datasheet.

Bán kính uốn loaded và unloaded khác nhau thế nào?

Loaded bend radius là bán kính uốn tối thiểu khi cáp vừa chịu lực kéo vừa đi qua vị trí cong. Unloaded/installed bend radius áp dụng theo định nghĩa của nhà sản xuất cho trạng thái sau lắp đặt hoặc lưu cáp, khi lực kéo đã được giải phóng theo điều kiện quy định.

Đường kính vòng uốn bằng hai lần bán kính; không nhầm bán kính cáp được phép uốn với đường kính puly.

FOA nêu mốc tham khảo 20 lần đường kính ngoài khi kéo và 10 lần sau lắp đặt; cáp mật độ cao hoặc cấu trúc đặc biệt có thể khác.

Ví dụ giả định: Cáp có đường kính ngoài 12 mm, và datasheet giả định quy định bán kính tối thiểu khi kéo bằng 20 lần, sau lắp bằng 10 lần đường kính:

  • Khi kéo: 20 × 12 = 240 mm bán kính, tương đương 480 mm đường kính vòng uốn.
  • Sau lắp: 10 × 12 = 120 mm bán kính, tương đương 240 mm đường kính vòng lưu cáp.

Đây là phép tính giả định, không phải thông số thiết kế cho một mã cáp thực tế.

Bảng giới hạn cần có trong phương án thi công

Hạng mục Dữ liệu phải ghi Cách sử dụng tại hiện trường
Nhận diện cáp Hãng, part number, số FO, đường kính ngoài (mm) Đối chiếu cuộn giao hàng và datasheet
Lực kéo lắp đặt Giới hạn tối đa (N) Cài ngưỡng kiểm soát theo phương án được phê duyệt
Tải sau lắp Giới hạn dài hạn nếu được công bố (N) Kiểm tra điểm treo, cố định, đỡ cáp
Bán kính khi kéo Giá trị loaded (mm) Chọn puly, con lăn và đường chuyển hướng
Bán kính sau lắp Giá trị installed/unloaded (mm) Bố trí vòng dự phòng, khay và vị trí vào tủ
Tải nén và điều kiện môi trường Lực nén, nhiệt độ thi công theo datasheet Kiểm tra bề mặt tiếp xúc, kẹp giữ và điều kiện kéo
Tuyến và thiết bị Đoạn kéo, góc cua, hố ga, tời, đầu kéo Xác định hướng kéo và cách theo dõi lực

Thông số còn thiếu cần được xác nhận trước khi phê duyệt.

Lập tuyến kéo qua ống cống và những góc cua

Khảo sát chiều dài đoạn ống, đường kính trong, góc cua, độ dốc và vị trí tời. Ma sát ở góc cua có thể làm lực tăng; cân nhắc chia đoạn kéo hoặc hỗ trợ giữa tuyến.

Chọn đầu kéo, lưới kẹp và khớp xoay đúng cấu trúc cáp. Với đoạn kéo dài, theo dõi lực và thiết lập cơ chế dừng.

Chỉ dùng chất bôi trơn được xác nhận tương thích với vỏ cáp và ống; không tự dùng nước rửa chén thay chất bôi trơn. Khi lực tăng bất thường, dừng kéo và kiểm tra vật cản, góc cua hoặc đầu kéo, không tăng lực để ép cáp vượt qua.

Kiểm soát puly, cuộn cáp và các điểm cố định

Trước khi kéo, đối chiếu đường kính làm việc của puly và các con lăn với bán kính loaded. Kiểm tra cáp không chạm cạnh sắc tại miệng ống hoặc cửa tủ. Khi xả cáp, cho tang quay đúng chiều thay vì kéo tuột các vòng qua mép tang gây xoắn.

Nếu cần trải cáp chờ ở hố ga, bố trí hình số 8 theo quy trình thích hợp để hạn chế xoắn. Sau thi công, bố trí vòng dự phòng theo bán kính unloaded của cáp; không siết dây rút làm bẹt vỏ hoặc ép cáp vào góc gấp.

Với cáp treo, kiểm tra bộ néo, bộ treo, độ võng và bán kính chuyển hướng theo tài liệu cáp/phụ kiện. Thi công gần đường điện phải theo phương án an toàn riêng.

Ghi nhận và nghiệm thu sau khi kéo

Nhật ký cần ghi mã tuyến, cuộn cáp, đoạn kéo, thiết bị, lực đỉnh đo được, sự cố và cách xử lý; lưu ảnh góc cua, puly, vị trí kẹp và vòng dự phòng.

Sau khi lắp, kiểm tra tình trạng vỏ, các điểm đè ép, bán kính uốn và đầu cáp. Đo suy hao chèn theo phương pháp được hồ sơ yêu cầu; sử dụng OTDR khi cần kiểm tra sự kiện hoặc xác định vị trí suy hao bất thường. Kết quả đo quang đạt không chứng minh rằng lực kéo và bán kính uốn trong quá trình thi công đã luôn nằm trong giới hạn.

Gửi gì để HulaTech hỗ trợ lựa chọn cáp?

Khi tham khảo cáp quang, hãy đối chiếu từng mã với điều kiện kéo thực tế. Để HulaTech tư vấn vật tư và báo giá, cần cung cấp part number dự kiến, số FO, bản vẽ tuyến, chiều dài các đoạn kéo, phương pháp luồn cống/treo/đi máng, số góc cua, đường kính ống và yêu cầu nghiệm thu. Nếu đã có datasheet, gửi kèm giới hạn lực kéo, bán kính loaded/unloaded để lựa chọn vật tư và phụ kiện tương ứng.

Xem Thêm:

Cáp quang luồn cống và chôn trực tiếp: Kiểm tra cấu tạo trước khi chọn